Tinker Tuesday #1: eenvoudig speelidee met cijfers

Soms hoeft spelen helemaal niet ingewikkeld te zijn. Een bak, een leuke vulling en een paar materialen die je misschien al in huis hebt, kunnen genoeg zijn om kinderen een hele tijd te laten ontdekken.

Vanuit die gedachte starten we bij Happy Plays met iets nieuws: Tinker Tuesday. Elke dinsdag delen we een eenvoudig en haalbaar speelidee dat je thuis zelf kunt maken of klaarzetten.

Geen uren voorbereiding of ellenlange materiaallijsten. Wel inspiratie waarmee je snel aan de slag kunt en die je gemakkelijk aanpast aan de leeftijd, interesses en ontwikkeling van je kind.

Voor onze allereerste Tinker Tuesday gaan we, helemaal in Back to School-sfeer, op cijferjacht 🔢

 

Wat is Tinker Tuesday?

Het Engelse woord tinker betekent zoveel als knutselen, prullen, uitproberen en maken. Misschien ken je ook de term tinker tray: een speel- of sorteerbak met losse materialen die kinderen uitnodigt om zelf te onderzoeken, combineren, ordenen en creëren.

Dat is precies de gedachte achter Tinker Tuesday.

We willen je iedere dinsdag laten zien dat je geen ingewikkelde speelopstelling nodig hebt om waardevol spel uit te lokken. We vertrekken telkens vanuit één eenvoudig idee en laten vervolgens zien hoe je daar met wat je hebt méér uit kunt halen.

Soms wordt het sensorisch spel, soms gaan we knutselen, bouwen, experimenteren of ontdekken. En soms sluipt er onderweg zelfs een beetje rekenen, taal of wetenschap in.

Maar spelen blijft altijd het vertrekpunt.

 

Tinker Tuesday #1: op cijferjacht

Voor deze eerste activiteit heb je verrassend weinig nodig:

• een speelbak of lage schaal
• een sensorische vulling
• losse cijfers
• een schepje

Wij gebruikten gekleurde sensorische korreltjes en transparante cijfers, maar daar hoef je je zeker niet aan vast te houden.

Kijk vooral eens naar wat je al hebt. Een andere geschikte sensorische vulling werkt net zo goed en ook met andere losse cijfers kun je deze activiteit maken.

Wil je het spel later uitbreiden? Zet dan enkele kommetjes, een tang, zeefje of ander schepmateriaal klaar.

Zo maak je de speelbak

Dit is misschien wel het fijnste aan deze activiteit: de voorbereiding duurt amper een paar minuten.

Vul de bodem van je speelbak met het sensorische materiaal. Verstop er vervolgens enkele cijfers tussen en leg er eventueel een schepje bij.

Klaar!

Je kunt je kind nu gewoon laten ontdekken wat er in de bak verstopt zit. Er hoeft niet meteen een opdracht aan gekoppeld te worden.

En precies daarin zit de kracht van dit speelidee.

Eén bak, één vulling en wat cijfers kunnen op verschillende manieren meegroeien met je kind.

 

Niveau 1 – Zoeken, voelen en ontdekken

Bij jonge kinderen hoeft het helemaal niet om cijfers herkennen te draaien.

Laat hen voelen, scheppen, graven en zoeken. Misschien ontdekken ze plots een cijfer tussen de korreltjes. Benoem wat er gebeurt: “Hé, jij hebt iets gevonden!”

Alleen al het zoeken naar verborgen voorwerpen maakt de activiteit interessant.

Je hoeft van ieder spelmoment immers geen leermoment te máken. Jonge kinderen zijn tijdens hun spel voortdurend aan het leren.

 

Niveau 2 – Zoeken en sorteren op kleur

Voor kleuters kun je een eenvoudige extra opdracht toevoegen.

Zet enkele gekleurde kommetjes naast de speelbak en laat de gevonden cijfers op kleur sorteren.

Rood bij rood, geel bij geel, groen bij groen...

Plots krijgt dezelfde speelbak een heel nieuwe dimensie. Kinderen zoeken niet alleen, maar kijken, vergelijken en sorteren.

Je kunt daarna samen kijken hoeveel cijfers er in ieder kommetje liggen. Welke kleur heeft er het meest? Welke het minst?

Niveau 3 – Cijfers herkennen en tellen

Kent je kind al enkele cijfers? Dan kun je de cijferjacht wat uitdagender maken.

Vraag bijvoorbeeld:

Kun jij de 3 vinden?

Of laat verschillende cijfers zoeken en daarna in de juiste volgorde leggen.

Je kunt ook een cijfer koppelen aan een hoeveelheid. Wordt de 4 gevonden? Laat je kind dan vier voorwerpen verzamelen of vier keer scheppen.

Zo komt beginnende gecijferdheid vanzelf het spel binnen, zonder dat je daarvoor aan tafel hoeft te gaan zitten met een werkblaadje.

 

Niveau 4 – Rekenen en schrijven

Voor kinderen die beginnen te rekenen en schrijven, kun je nog een stap verder gaan.

Laat twee cijfers zoeken en maak er samen een eenvoudige som mee. De gevonden cijfers kunnen daarna worden overgeschreven in een schriftje.

Of draai het om: schrijf een cijfer of eenvoudige som op papier en laat je kind in de speelbak zoeken naar het juiste antwoord.

Zo wordt dezelfde sensorische speelbak ineens interessant voor een kind dat al op school zit.

 

Nog meer variëren

Zie deze speelbak vooral als een vertrekpunt en niet als een recept dat je exact moet volgen.

Je kunt de cijfers bijvoorbeeld ook verstoppen in speelzand of klei. Laat kinderen een cijfer indrukken, overtrekken of namaken. Maak bolletjes en tel de juiste hoeveelheid bij ieder cijfer. Of voeg huisjes en andere losse speelelementen toe en laat vanuit de activiteit spontaan een kleine speelwereld ontstaan.

Je hoeft ook niet alle mogelijkheden tegelijk aan te bieden.

Begin eenvoudig.

Wanneer je merkt dat je kind uitgespeeld raakt, kun je een nieuwe opdracht of een ander materiaal toevoegen. Zo blijft dezelfde activiteit langer interessant.

Wat stimuleert deze activiteit?

Achter zo'n eenvoudige speelbak gaat verrassend veel schuil.

Tijdens het zoeken, scheppen en sorteren oefenen kinderen onder andere hun fijne motoriek en hand-oogcoördinatie. De verschillende materialen zorgen voor sensorische input en het zoeken naar verborgen cijfers vraagt aandacht en visuele waarneming.

Afhankelijk van de manier waarop je het spel aanbiedt, komen daar ook kleuren herkennen, sorteren, tellen, cijferherkenning en beginnend rekenen en schrijven bij.

Maar probeer vooral niet voortdurend te sturen.

Soms is het meest waardevolle wat je kunt doen gewoon de materialen klaarzetten en kijken welk spel je kind er zelf van maakt.

Voor welke leeftijd is deze cijfer-speelbak geschikt?

Deze activiteit kan grofweg meegroeien van peuter- en kleuterleeftijd tot de eerste jaren van de lagere school. Niet omdat ieder kind op iedere leeftijd hetzelfde met de speelbak moet doen, maar juist omdat je de uitdaging kunt aanpassen.

Een jong kind ontdekt.

Een kleuter sorteert.

Een iets ouder kind herkent en telt.

Een beginnende rekenaar maakt er misschien zijn eerste sommen mee.

Kijk daarom liever naar waar je kind op dit moment aan toe is dan naar een strikt leeftijdslabel.

Let op: kleine losse materialen kunnen verstikkingsgevaar opleveren. Stem de gebruikte materialen altijd af op de leeftijd en ontwikkeling van je kind en blijf bij jonge kinderen tijdens het spelen in de buurt.

Iedere dinsdag een nieuw speelidee

Dat is meteen waar we met Tinker Tuesday naartoe willen.

Niet méér speelgoed of ingewikkeldere speelopstellingen, maar laten zien hoeveel mogelijkheden er soms al zitten in een paar eenvoudige materialen.

Iedere dinsdag delen we één haalbaar speelidee en laten we zien hoe je daar met wat je hebt méér uit kunt halen.

Vandaag gingen we op cijferjacht.

Volgende dinsdag tinkeren we verder.