Meer uit speelgoed halen? 7 eenvoudige tips om kinderen vrijer te laten spelen

Je hebt nieuw speelgoed in huis, zet het enthousiast klaar en… je kind kijkt er amper naar om. Of misschien speelt het er wel mee, maar helemaal anders dan jij had verwacht. Herkenbaar? 😊 Als ouder zijn we soms snel geneigd om te tonen hoe iets werkt. We bouwen een voorbeeld, bedenken een opdracht of leggen uit wat de bedoeling is.

Maar wat als je eens wat minder doet? Kinderen hoeven niet altijd verteld te worden hoe ze moeten spelen. Door hen wat meer tijd en ruimte te geven, ontstaan vaak verrassend mooie spelmomenten. Met deze 7 eenvoudige tips help je je kind om zelf meer te ontdekken, proberen en fantaseren met het speelgoed dat je al in huis hebt.

 

1. Toon niet meteen wat de bedoeling is

Nieuw speelgoed? Probeer het eens gewoon neer te leggen zonder uitgebreide uitleg.

Natuurlijk mag je tonen hoe iets technisch werkt wanneer dat nodig is. Maar daarna kun je gerust wat afstand nemen en kijken wat je kind zelf bedenkt.

Wij volwassenen zien in houten blokken misschien meteen een toren. Een kind ziet een bed voor een poppetje, eten voor de knuffels of stenen voor een weg.

Net door niet alles vooraf in te vullen, krijgt de fantasie meer ruimte.

En speelt je kind er helemaal anders mee dan op de verpakking staat? Dan is dat vaak net een goed teken. 😊

 

2. Bied minder speelgoed tegelijk aan

Een goedgevulde speelgoedkast lijkt misschien ideaal, maar veel keuze maakt spelen niet altijd makkelijker.

Wanneer er heel veel speelgoed tegelijk zichtbaar is, kan het moeilijker worden om te kiezen en ergens echt in op te gaan.

Probeer daarom eens een kleiner aantal materialen klaar te zetten.

De rest hoeft natuurlijk niet weg. Je kunt speelgoed tijdelijk opbergen en na een tijdje opnieuw tevoorschijn halen. Iets wat weken in de kast heeft gelegen, kan plots weer helemaal nieuw aanvoelen.

Minder aanbieden kan soms net voor méér spel zorgen.

 

3. Laat speelgoed met elkaar mengen

Auto's horen bij de autobaan. Dieren bij de boerderij. Magnetische tegels bij de andere magnetische tegels.

Of toch niet?

Probeer speelgoed niet te veel in aparte hokjes te bekijken.

Zet eens houten dieren bij de magnetische tegels. Combineer speelrijst met potjes en keukengerei. Geef poppetjes een paar blokken. Voeg natuurlijke materialen toe aan een speelwereld.

Door materialen te combineren ontstaan telkens nieuwe mogelijkheden.

Dat is ook een van de redenen waarom ik bij Happy Plays zo graag kies voor open einde speelgoed.

Wat is open einde speelgoed?

Open einde speelgoed heeft niet één vastgelegde manier om ermee te spelen en ook geen vooraf bepaald eindresultaat.

Denk bijvoorbeeld aan blokken, magnetische tegels, loose parts, speeldoeken, klei of eenvoudige speelfiguren.

Vandaag worden de blokken een kasteel. Morgen zijn het taartjes in een winkeltje en overmorgen misschien een hindernissenparcours voor speelgoeddiertjes.

Het speelgoed bepaalt niet het spel. Het kind doet dat.

 

4. Geef tijd om te ontdekken

Niet ieder kind begint onmiddellijk te spelen wanneer je iets nieuws aanbiedt.

Sommige kinderen kijken eerst. Ze voelen even, leggen iets terug, lopen weg en komen later opnieuw kijken.

Dat betekent niet automatisch dat het speelgoed geen succes is.

Nieuwe materialen mogen even tijd krijgen.

Probeer daarom niet te snel iets anders boven te halen wanneer je kind niet onmiddellijk enthousiast reageert. Laat het materiaal een tijdje beschikbaar en kijk of de interesse later vanzelf komt.

Kinderen spelen op hun eigen tempo.

 

5. Maak af en toe een eenvoudige uitnodiging tot spel

Soms helpt een klein zetje natuurlijk wel.

Daarvoor hoef je echt geen Pinterestwaardige speeltafel klaar te zetten. 😉

Een uitnodiging tot spel – ook wel invitation to play genoemd – is simpelweg materiaal op zo'n manier klaarzetten dat het nieuwsgierig maakt.

Bijvoorbeeld:

• een paar dieren naast blokken en takjes;
• klei met rollers en vormpjes;
• magnetische tegels met enkele auto's;
• gekleurd water met pipetten en potjes;
• pompons met een tang en een sorteerbakje.

Je hoeft er zelfs geen opdracht bij te geven.

Zet het klaar en laat je kind ontdekken wat ermee kan.

 

6. Laat ook voelen, gieten, scheppen en prullen

Spelen hoeft niet altijd iets bouwen of maken te betekenen.

Kinderen kunnen heerlijk opgaan in eenvoudige handelingen: rijst van het ene potje in het andere scheppen, water overgieten, klei kneden, materialen sorteren of met hun handen door een speelbak gaan.

Dat noemen we vaak sensorisch spel.

Wat is sensorisch spel?

Bij sensorisch spel worden één of meerdere zintuigen aangesproken. Kinderen kunnen voelen, kijken, luisteren, ruiken en bewegen terwijl ze spelen.

Denk aan spelen met water, zand, klei, speelrijst, schuim of andere materialen met verschillende structuren.

Het mooie is dat sensorisch spel helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn.

Een bak water met een paar bekers kan al voldoende zijn.

Je hoeft er ook niet altijd een educatieve opdracht van te maken. Scheppen omdat scheppen leuk is, mag óók.

 

7. Kijk vooral naar waar jouw kind graag mee speelt

Misschien wel de belangrijkste tip: kijk naar je kind.

Niet ieder kind houdt van hetzelfde soort spel.

Het ene kind kan eindeloos bouwen. Een ander is voortdurend bezig met fantasiespel. Sommige kinderen willen vooral bewegen en experimenteren, terwijl anderen helemaal tot rust komen bij tekenen of kleien.

Probeer daarom niet te veel te vertrekken vanuit wat een kind volgens zijn of haar leeftijd 'zou moeten' doen.

Kijk waar jouw kind spontaan naar terugkeert.

Wat houdt de aandacht vast? Waar wordt mee geëxperimenteerd? Welk speelgoed komt telkens opnieuw uit de kast?

Dat vertelt je vaak veel meer dan de leeftijd op een verpakking.

 

Je hoeft spelen niet voortdurend te begeleiden

Misschien is dat wel wat ik je vooral wil meegeven.

Je hoeft thuis geen activiteitenbegeleider te worden om je kind fijn te laten spelen.

Je hoeft niet elke dag een nieuwe speelbak klaar te zetten. Je hoeft geen ingewikkelde opdrachten te bedenken. En je hoeft zeker niet voortdurend naast je kind te zitten om het spel gaande te houden.

Soms kun je juist iets toevoegen door een stapje terug te zetten.

Bied een paar fijne materialen aan. Geef tijd. Laat combineren. Kijk wat er ontstaat.

En als je kind vraagt of je meespeelt? Doe dan gerust mee. 😊

Want vrij spel betekent natuurlijk niet dat je nooit samen mag spelen. Samen bouwen, gek doen, experimenteren en fantaseren kunnen net heel fijne momenten zijn.

Het verschil zit erin dat spelen niet voortdurend gestuurd hoeft te worden.

Er is geen juiste manier om te spelen.

Als je kind nieuwsgierig is, probeert, ontdekt, plezier maakt of helemaal opgaat in wat het aan het doen is, dan gebeurt er al heel veel.

 

Zin in meer speelinspiratie?

Bij Happy Plays wil ik niet alleen fijn speelgoed verzamelen, maar je ook inspireren om er thuis écht mee te spelen.

Op onze blogpagina vind je daarom nog meer ideeën rond sensorisch spel, open einde speelgoed, creativiteit en themaspel doorheen de seizoenen.

En in onze Tinker Tuesday-rubriek deel ik regelmatig een eenvoudig speelidee waarmee je zonder uren voorbereiding aan de slag kunt.

Want vaak heb je helemaal niet zoveel nodig voor een fijn speelmoment.

Een paar materialen, wat nieuwsgierigheid en vooral… ruimte om te spelen. 🌈